Bakıcı Engelliden Başka Evde veya Başka Şehirde Yaşayabilir Mi? (8 Saat & İkamet Kuralı 2026)

Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında en sık karşılaşılan ve ceza riski doğuran konulardan biri, bakım veren kişinin engelli birey ile aynı adreste yaşayıp yaşamadığı meselesidir.

Pek çok aile, 'Bakıcı yan apartmanda veya yakın sokakta oturursa maaş bağlanır mı?' veya 'Başka şehirde ikamet eden biri bakıcı gösterilebilir mi?' sorularını araştırmaktadır. 2026 yılı güncel Sosyal Hizmetler mevzuatına göre ikamet ve fiili bakım kurallarının tüm yasal sınırları aşağıda net olarak açıklanmıştır.

1. Temel Kural: Aynı Çatı Altında Yaşama Zorunluluğu Var Mı?

Evde Bakım Yönetmeliği'nin 7. maddesi uyarınca kural olarak bakım veren kişinin engelli ile aynı adreste (aynı hanede) ikamet etmesi esastır. Çünkü 2026 yılı için kişi başı 18.736 TL olan hane gelir hesabı, aynı çatı altında yaşayan bireylerin gelir toplamına göre yapılmaktadır.

2. İstisnai Durum: Farklı Adreste Yaşayan Biri Bakıcı Olabilir Mi?

Mevzuat, belirli şartların bir arada bulunması halinde bakıcının farklı bir evde ikamet etmesine izin vermektedir. Ancak bunun için şu 3 şartın eksiksiz sağlanması ve Bakım Heyeti tarafından onaylanması gerekir:

• 1. Aynı Hanede Bakacak Başka Akraba Bulunmaması: Engellinin hanesinde ona fiilen bakabilecek fiziksel ve zihinsel yeterliliğe sahip başka bir yakınının olmaması gerekir.
• 2. Yakın Mesafe / Kolay Ulaşım Şartı: Bakıcının evi, engellinin evine yürüyüş mesafesinde (aynı apartman, yan bina veya bitişik sokak) olmalı; acil bir durumda dakikalar içinde engellinin yanına ulaşabilecek konumda bulunmalıdır.
• 3. Günde Kesintisiz En Az 8 Saat Fiili Bakım: Bakıcının her gün düzenli olarak engellinin evine gelerek en az 8 saat boyunca onun öz bakım, beslenme, temizlik ve ilaç ihtiyaçlarını karşıladığı heyet denetiminde kanıtlanmalıdır.

3. Başka Şehirde veya Uzak İlçede Yaşayan Biri Bakıcı Olabilir Mi?

Kesin Hüküm: Hayır. Bakıcının engelliden farklı bir şehirde veya ulaşımı saatler süren uzak bir ilçede ikamet etmesi halinde evde bakım maaşı bağlanması yasal olarak imkansızdır. Bu durum tespit edilirse maaş derhal kesilir ve ödenen paralar yasal faiziyle geri tahsil edilir.

4. Kimler Yasal Olarak Bakıcı Olabilir? (Akrabalık Dereceleri)

Yönetmelik uyarınca evde bakım maaşı alabilecek akrabalık dereceleri şunlardır:

1. 1. Derece Akrabalar: Eş, anne, baba, çocuk.
2. 2. Derece Akrabalar: Kardeş, büyükanne, büyükbaba, torun.
3. 3. Derece Akrabalar: Teyze, hala, amca, dayı, yeğen.
4. Kayın Hısımları: Gelin, damat, kayınvalide, kayınpeder, kayınbirader, görümce, baldız.

5. Adres Ayrılığı Durumunda Gelir Hesabı Nasıl Yapılır?

Eğer bakıcı engelliden farklı bir adreste ikamet ediyorsa; gelir testi yapılırken bakıcının kendi hanesindeki kişi sayısı ve gelirleri değil, sadece engellinin yaşadığı hanedeki bireyler ve gelirler esas alınır. Bakıcının aldığı 15.754 TL bakım maaşı ise bir sonraki gelir hesaplamalarına gelir olarak dahil edilmez.